จากเอกสารกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ ยุทธศาสตร์ เป้าหมาย ผลผลิต และตัวชี้วัดของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ได้สรุปความเป็นมาและนโยบายไว้ว่า กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ถือกำเนิดจากการประกาศใช้พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่5 ) พ.ศ. 2545 หมวด 5 กำหนดให้มีกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริม สนับสนุน และพัฒนาอุตสาหกรรมท่องเที่ยว การกีฬา การศึกษาด้านการกีฬาและนันทนาการ ซึ่งด้านการบริหารอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา กำหนดนโยบายไว้ดังนี้

1. เร่งพัฒนา บูรณะ ฟื้นฟูมรดกและสินทรัพย์ทางวัฒนธรรมทั้งในเขตเมืองและนอกเมือง เพื่อให้เกิดการท่องเที่ยวใหม่ สร้างแหล่งจับจ่ายซื้อสินค้าของนักท่องเที่ยว โดยจะส่งเสริมบทบาทเอกชน ร่วมกับชุมชนในการรักษาแหล่งท่องเที่ยวและวิถีชีวิตให้อยู่ในสภาพเดิมอย่างต่อเนื่อง

2. เร่งฟื้นฟูระดับความสัมพันธ์และความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อให้ไทยเป็นประตูทางผ่านหลักของการท่องเที่ยวในภูมิภาค ทั้งด้านการตลาด การขนส่ง การลงทุน การบริหารจัดการ รวมถึงการขจัดปัญหาและอุปสรรคในการท่องเที่ยว

3. การบริหารการท่องเที่ยวโดยใช้กลยุทธ์การตลาดเชิงรุก โดยสร้างกิจกรรมการท่องเที่ยวทั้งระดับภายในประเทศและระหว่างประเทศ และยกระดับประเทศไทยให้เป็นศูนย์กลางการประชุม สัมมนา และการแสดงสินค้าของภูมิภาคเอเชีย

4. เพิ่มความหลากหลายของการท่องเที่ยวรูปแบบต่างๆ ทั้งการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ การท่องเที่ยวเพื่อสุขภาพ รวมทั้งการท่องเที่ยวเชิงเกษตรกรรม โดยส่งเสริมพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ และการให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการท่องเที่ยวให้มากขึ้น ทั้งในรูปแบบการจัดสหกรณ์การท่องเที่ยวและพัฒนาพื้นที่ชุมชนเป็นแหล่งท่องเที่ยว

5. เพิ่มมาตรการการอำนวยความสะดวก สร้างความปลอดภัย และป้องกันการเอาเปรียบนักท่องเที่ยว รวมทั้งเร่งรัดการแก้ปัญหาความเดือดร้อนของนักท่องเที่ยวอย่างจริงจัง

นโยบายของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาเรื่องโฮมสเตย์

ที่พักแบบสัมผัสวัฒนธรรมชนบท (Home Stay) นับเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ส่งผลต่อการพัฒนาการท่องเที่ยวในชนบทโดยเฉพาะทางด้านเศรษฐกิจ เพราะรูปแบบของ Home Stay นั้นสามารถตอบสนองความต้องการใหม่ๆของนักท่องเที่ยวได้อย่างเหมาะสม เป็นการท่องเที่ยวที่เน้นคุณภาพมากกว่าปริมาณให้คุณค่าแก่วัฒนธรรมและระบบนิเวศในชุมชนได้มากกว่า โดยชุมชนจะมีบทบาทเกี่ยวข้องอย่างชัดเจน ตั้งแต่การพัฒนาที่พักอาศัยให้ถูกสุขลักษณะซึ่งส่งผลต่อการยกระดับคุณภาพชีวิตด้วย การกำหนดกิจกรรมการท่องเที่ยวและการสร้างมูลค่าเพิ่มแก่ทรัพยากรท้องถิ่น อาทิ สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) รวมถึงการส่งเสริมให้ชาวต่างชาติได้รู้จักวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าของคนไทย ซึ่งส่งผลต่อภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศไทยด้วย
ในปีงบประมาณ 2546 สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ได้ดำเนินงานพัฒนาและสร้างตัวชี้วัดคุณภาพมาตรฐานการจัดการที่พักแบบสัมผัสวัฒนธรรมชนบท (Home Stay) ระหว่างเดือนสิงหาคม-ตุลาคม 2546 โดยมีการจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การสร้างดัชนีชี้วัดคุณภาพมาตรฐานการจัดการที่พักสัมผัสวัฒนธรรมชนบท (Home Stay) และทำการศึกษาค้นคว้าเอกสารงานวิจัยตลอดจนสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญจนได้ข้อสรุปเกี่ยวกับคุณลักษณะที่เหมาะสมของที่พักสัมผัสวัฒนธรรมชนบท 8 ประการ คือ 1) ด้านที่พัก 2) ด้านอาหารและโภชนาการ 3) ด้านความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว 4) ด้านกิจกรรมการท่องเที่ยว 5) ด้านการบริหารจัดการและบริการ 6) ด้านสภาพแวดล้อม 7) ด้านมูลค่าเพิ่ม และ 8) ด้านส่งเสริมการตลาดและประชาสัมพันธ์

ผลสรุปจากการศึกษาดังกล่าวทำให้สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยวมีแผนงานการส่งเสริมและพัฒนาที่พักสัมผัสวัฒนธรรมชนบท (Home Stay) ให้ได้มาตรฐานความต้องการของนักท่องเที่ยวสู่มาตรฐานสากลโดยสามารถติดตามและประเมินผลได้อย่างเป็นรูปธรรม ด้วยเหตุนี้สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยวจึงได้ดำเนินการโครงการกำหนดมาตรฐานต้นแบบที่พักสัมผัสวัฒนธรรมชนบท (Home Stay) ในปีงบประมาณ 2547

และจากผลการดำเนินงานในปีงบประมาณ 2547 ซึ่งสำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ดำเนินการประกาศใช้และเผยแพร่ดัชนีชี้วัดคุณภาพมาตรฐานการจัดการที่พักสัมผัสวัฒนธรรมชนบทให้ครอบคลุมทั่วประเทศโดยการจัดทำหลักสูตรการพัฒนาสู่มาตรฐาน โฮมสเตย์และจัดอบรมให้กับผู้ประกอบการโฮมสเตย์ กรรมการตรวจประเมิน และวิทยากรที่ปรึกษาด้านโฮมสเตย์ และดำเนินการจัดฝึกอบรมจำนวน 5 ครั้ง 5 ภูมิภาค และดำเนินการมอบตราสัญลักษณ์ให้แก่โฮมสเตย์ที่ผ่านการประเมินจำนวน 16 โฮมสเตย์ รวมทั้งจัดทำสื่อ VCD ของโฮมสเตย์ต้นแบบจำนวน 5 แห่ง เพื่อการเผยแพร่รูปแบบการท่องเที่ยวแบบโฮมสเตย์ให้เป็นที่รู้จัก

ผลสรุปจากการดำเนินงานดังกล่าวทำให้สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว มีแผนงานที่จะพัฒนาที่พักสัมผัสวัฒนธรรมชนบท (Home Stay) ให้สามารถเป็นที่พักที่มีมาตรฐานและตอบสนองความต้องการของนักท่องเที่ยว โดยสามารถที่จะขยายไปสู่แหล่งท่องเที่ยวที่มีศักยภาพได้อย่างทั่วถึง ด้วยเหตุนี้สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว จึงได้ดำเนินการโครงการส่งเสริมและพัฒนาที่พักสัมผัสวัฒนธรรมชนบท (Home Stay) เข้าสู่โฮมสเตย์มาตรฐานไทย ในปีงบประมาณ 2548 อย่างต่อเนื่องต่อไป