สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว กระทรวงท่องเที่ยวและกีฬาได้จัดทำดัชนีชี้วัดมาตรฐาน โฮมสเตย์ครั้งแรกขึ้นเมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2548 และได้นำตัวชี้วัดดังกล่าวเป็นเครื่องมือในการรับรองมาตรฐานแก่ Home Stay จนถึงปัจจุบันมีหมู่บ้าน ที่ผ่านการประเมินแล้วจำนวน 61 หมู่บ้าน ตั้งอยู่ใน 31 จังหวัดครอบคลุมทุกภาคของประเทศ ทำให้ชุมชนต่างๆ สามารถสร้างบริการท่องเที่ยวในเชิงคุณภาพแก่นักท่องเที่ยวที่เข้าพักในโฮมสเตย์ หลังจากมาตรฐานโฮมสเตย์ปี พ.ศ. 2548 สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยวพบว่า ตัวชี้วัดดังกล่าวมีบางข้อที่ไม่เหมาะสมกับหลายชุมชนที่มีความแตกต่างในด้านสภาพภูมิศาสตร์ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตชุมชน จึงเห็นควรปรับปรุง ตัวชี้วัดที่ใช้อยู่ในปัจจุบันให้เป็นเครื่องมือในการประเมินมาตรฐานโฮมสเตย์ที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ในขณะเดียวกันเห็นควรใช้โอกาสนี้จัดทำฐานข้อมูลโฮมสเตย์ที่มีอยู่ทั่วประเทศให้เป็นปัจจุบัน และให้มีการประเมินผลกระทบของโฮมสเตย์ต่อชุมชน ทั้งในเรื่อง รายได้ วิถีชีวิต และทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมเพื่อให้เกิดการพัฒนา โฮมสเตย์ ไปสู่ความยั่งยืนมากยิ่งขึ้น

สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว (สพท.) จึงได้มอบหมายให้คณะที่ปรึกษาอันประกอบด้วย มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์นโดยภาควิชาการจัดการการท่องเที่ยว คณะบริหารธุรกิจ สถาบันการท่องเที่ยวโดยชุมชน (CBT-I) ภายใต้ความร่วมมือของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย สำนักงานภาค และโครงการท่องเที่ยวเพื่อชีวิตและธรรมชาติ (REST) เป็นผู้ดำเนินการพัฒนามาตรฐานโฮมสเตย์ไทย คณะที่ปรึกษาจึงได้ร่วมกันศึกษาโครงการและกำหนดแนวทางในการจัดกระบวนการเพื่อปรับปรุงตัวชี้วัดให้สอดคล้องกับเจตนารมย์ของการพัฒนามาตรฐานโฮมสเตย์ที่ต้องการยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในท้องถิ่นและให้นักท่องเที่ยวได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้และสัมผัสวิถีชีวิตชนบทได้อย่างแท้จริง